ทำไม อิบนุ ตัยมียะห์ จึงถูกคัดค้าน? ความเห็นต่างทางอากีดะห์ในบริบทนักวิชาการยุคคลาสสิก
الْحَمْدُ لِلَّهِ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَىٰ رَسُولِ اللَّهِ، وَعَلَىٰ آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ، أَمَّا بَعْدُ:
บรรดาการสรรเสริญทั้งมวลเป็นสิทธิ์ของอัลลอฮ์
และขอความสันติสุขและความจำเริญจงมีแด่ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ
รวมถึงครอบครัวของท่าน และบรรดาศอฮาบะฮฺของท่านทั้งหลาย.
หลังจากที่เราเห็นว่า Ibn Taymiyyah ได้รับการยกย่องด้านความรู้จากนักวิชาการใหญ่
คำถามสำคัญคือ:
👉 แล้วทำไมเขาจึงเป็นบุคคลที่ถูกคัดค้านมากในประวัติศาสตร์?
🌿 ความขัดแย้งไม่ใช่เรื่องศีลธรรม แต่เป็นเรื่อง “วิธีเข้าใจตัวบท”
ประเด็นหลักอยู่ที่เรื่อง:
- คุณลักษณะของอัลลอฮ์ (صفات الله)
- วิธีเข้าใจอายะฮ์ที่เป็น mutashābihāt (โองการเชิงเปรียบ)
นักวิชาการอัชอะรีและมาตูรีดีส่วนใหญ่ใช้แนว:
➡️ ตัฟวีฎ (มอบความหมายแก่ Allah)
➡️ หรือ ตะอ์วีล (อธิบายในเชิงเหมาะสม)
ขณะที่ Ibn Taymiyyah เน้น:
➡️ ยืนยันตามตัวบท
➡️ โดยไม่เปรียบกับสิ่งถูกสร้าง (بلا تشبيه)
ซึ่งเขาเห็นว่านี่คือแนวทางซะลัฟยุคแรก
📚 ตัวอย่างนักวิชาการที่ไม่เห็นด้วยกับเขา
เช่น:
- al-Subki
- Ibn Hajar
- นักวิชาการอัชอะรีจำนวนมากในซีเรียและอียิปต์
พวกเขาไม่กล่าวว่า Ibn Taymiyyah ออกนอกศาสนา
แต่เห็นว่า:
👉 วิธีอธิบายบางจุด “เสี่ยงทำให้คนเข้าใจผิดเกี่ยวกับ Allah”
⚖️ สิ่งสำคัญ: ไม่มีฝ่ายไหนมองอีกฝ่ายเป็นศัตรูศาสนา
แม้จะโต้กันแรงในหนังสือ
แต่ส่วนใหญ่ยัง:
✔ ยอมรับว่าอีกฝ่ายเป็นอุลามาอ์ซุนนะฮ์
✔ เพียงแต่ “ผิดพลาดในวิธีอธิบายบางเรื่อง”
🌱 บทเรียน
ความเห็นต่างของพวกเขาเกิดจาก:
📖 วิธีเข้าใจตัวบท
ไม่ใช่จากความเกลียดชัง
นี่คือสิ่งที่เราควรเรียนรู้ในยุคปัจจุบันครับ.
والله أعلم بالصواب
แนะนำอ่านบทความก่อนหน้า: Ibn Taymiyyah ในสายตานักวิชาการยุคคลาสสิก: ระหว่างการยกย่องและการเห็นต่าง
