“การโกนเคราเป็นหะรอม”

ขณะที่อีกหลายคนอาจพบว่านักวิชาการอิสลามบางท่านไม่ได้ถือว่าการโกนเคราเป็นสิ่งต้องห้าม และยังมีฟัตวาจากสถาบันศาสนาชั้นนำบางแห่งที่ระบุว่า ผู้โกนเคราไม่ถือว่ามีบาป

คำถามจึงเกิดขึ้นว่า

แล้วความจริงเป็นอย่างไร?

ทำไมเรื่องเดียวกัน นักวิชาการจึงมีข้อสรุปแตกต่างกัน?

บทความนี้ไม่ได้มีจุดประสงค์เพื่อตัดสินว่าใครถูกหรือผิด แต่ต้องการพาผู้อ่านทำความเข้าใจว่า เหตุใดประเด็นเรื่องเคราจึงเป็นหนึ่งในประเด็นทางฟิกฮ์ที่มีความเห็นแตกต่างกันมาเป็นเวลานาน

ไม่มีข้อโต้แย้งว่า “การไว้เครา” เป็นสุนนะฮ์ของท่านนบี ﷺ

ประการแรก สิ่งที่นักวิชาการเห็นพ้องกันคือ การไว้เคราเป็นสิ่งที่มีรากฐานมาจากแบบอย่างของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ

มีหะดีษหลายบทที่กล่าวถึงการไว้เครา เช่น

“จงไว้เครา และจงตัดแต่งหนวด”

รวมทั้งหะดีษที่ใช้ถ้อยคำในลักษณะ

• จงปล่อยเคราให้ยาว
• จงทำให้เคราดก
• จงไว้เครา

ดังนั้น จึงไม่มีข้อสงสัยว่า การไว้เคราเป็นสิ่งที่ได้รับการส่งเสริมในอิสลาม และเป็นส่วนหนึ่งของแบบอย่างของท่านนบี ﷺ

แล้วเหตุใดจึงมีความเห็นต่างกัน?

จุดที่นักวิชาการอภิปรายกัน ไม่ใช่เรื่องว่า “มีหะดีษหรือไม่”

แต่เป็นคำถามว่า

“คำสั่งในหะดีษเหล่านี้ หมายถึงการบังคับ (วาญิบ) หรือหมายถึงการส่งเสริม (มุสตะฮับ)?”

ในวิชาอุศูลฟิกฮ์ นักวิชาการอาจตีความคำสั่งเดียวกันแตกต่างกันได้ ขึ้นอยู่กับบริบท หลักฐานอื่นที่เกี่ยวข้อง และวิธีการวิเคราะห์ทางวิชาการ

นี่คือสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดความเห็นต่างในประเด็นนี้

ความเห็นที่ถือว่าการโกนเคราไม่อนุญาต

นักวิชาการจำนวนมากในอดีตเห็นว่า การไว้เคราเป็นวาญิบ และการโกนเคราเป็นสิ่งต้องห้าม

เหตุผลสำคัญคือ

• หะดีษใช้ถ้อยคำในรูปของคำสั่ง
• หลักการพื้นฐานในอุศูลฟิกฮ์คือ คำสั่งหมายถึงการบังคับ เว้นแต่จะมีหลักฐานอื่นมาบ่งชี้เป็นอย่างอื่น
• การไว้เคราเป็นการปฏิบัติตามแบบอย่างของท่านนบี ﷺ และแตกต่างจากกลุ่มชนอื่นตามที่หะดีษบางบทกล่าวถึง

ด้วยเหตุนี้ นักวิชาการกลุ่มนี้จึงเห็นว่า การโกนเคราเป็นสิ่งที่ไม่ควรกระทำ หรือถึงขั้นหะรอม

ความเห็นที่ถือว่าการโกนเคราไม่เป็นบาป

ในอีกด้านหนึ่ง นักวิชาการจำนวนหนึ่งเห็นว่า คำสั่งเกี่ยวกับเคราไม่ได้มีเจตนาเพื่อบังคับ แต่เป็นคำสั่งในเชิงแนะนำหรือส่งเสริม

นักวิชาการกลุ่มนี้มองว่า เรื่องเคราอยู่ในหมวดของลักษณะภายนอกและขนบธรรมเนียมการดำเนินชีวิต ซึ่งแตกต่างจากเรื่องอิบาดะฮ์ที่มีการกำหนดรูปแบบเฉพาะ

ด้วยเหตุนี้ จึงมีผู้สรุปว่า

• การไว้เคราเป็นสุนนะฮ์
• ผู้ที่ไว้เคราได้รับผลบุญ
• ผู้ที่ไม่ไว้เคราไม่ถือว่ามีบาป

แนวทางดังกล่าวปรากฏอยู่ในฟัตวาของสถาบันศาสนาชั้นนำของอียิปต์ในยุคปัจจุบัน ซึ่งระบุว่า ประเด็นเรื่องเคราเป็นประเด็นทางฟิกฮ์ที่มีความเห็นแตกต่างกัน และไม่ควรตำหนิกันในเรื่องนี้

ความเห็นต่างทางฟิกฮ์ไม่ใช่เรื่องใหม่

เมื่อศึกษาประวัติศาสตร์อิสลาม จะพบว่า นักวิชาการในหลายยุคหลายสมัยมีความเห็นแตกต่างกันในประเด็นฟิกฮ์จำนวนมาก

ความเห็นต่างเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากการละเลยศาสนา แต่เกิดจากการพยายามทำความเข้าใจหลักฐานอย่างดีที่สุด

ด้วยเหตุนี้ นักวิชาการจึงวางหลักสำคัญไว้ว่า

“لا إنكار في مسائل الخلاف”

“ไม่มีการตำหนิกันในประเด็นที่มีความเห็นแตกต่างกันโดยชอบธรรม”

แน่นอนว่าแต่ละคนสามารถเลือกยึดถือทัศนะที่ตนเห็นว่ามีน้ำหนักมากกว่าได้ แต่ไม่ควรใช้ประเด็นที่มีความเห็นต่างมาเป็นเหตุในการดูหมิ่นหรือแบ่งแยกกัน

แล้วมุสลิมควรปฏิบัติอย่างไร?

หากท่านเชื่อว่าการไว้เคราเป็นวาญิบ ก็ควรรักษาสิ่งที่ตนเชื่อด้วยความจริงใจต่ออัลลอฮ์

หากท่านยึดถือความเห็นที่มองว่าเป็นสุนนะฮ์ ก็ไม่ควรดูแคลนผู้ที่ให้ความสำคัญกับการไว้เครา

และหากท่านพบผู้ที่ปฏิบัติแตกต่างจากตน ก็ควรตระหนักว่า ประเด็นนี้เป็นหนึ่งในประเด็นที่นักวิชาการมีความเห็นแตกต่างกันมาเป็นเวลานาน

บทสรุป

การไว้เคราเป็นสิ่งที่มีรากฐานจากสุนนะฮ์ของท่านนบี ﷺ อย่างไม่ต้องสงสัย แต่หุก่มของการโกนเคราเป็นประเด็นที่นักวิชาการมีความเห็นแตกต่างกันมาอย่างยาวนาน

บางท่านถือว่าการไว้เคราเป็นวาญิบ ขณะที่บางท่านถือว่าเป็นสุนนะฮ์ที่ได้รับการส่งเสริม

ในประเด็นที่มีความเห็นต่างเช่นนี้ สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงการรู้ว่าตนเลือกยึดถือทัศนะใด แต่รวมถึงการเรียนรู้ที่จะเคารพผู้ที่เลือกยึดถือทัศนะอื่นที่มีหลักฐานและนักวิชาการรองรับด้วย

เพราะเป้าหมายของความรู้ในอิสลาม ไม่ใช่เพียงการชนะการโต้เถียง แต่คือการเข้าใกล้ความจริง พร้อมกับรักษามารยาทและความเป็นพี่น้องระหว่างมุสลิมเอาไว้ให้มากที่สุด

The post โกนเคราบาปหรือไม่? ทำไมอุลามาอ์จึงมีความเห็นต่างกัน appeared first on Saman Loh.