อัลลอฮ์คือผู้ทรงครอบครองทุกสรรพสิ่ง : บทเรียนแห่งการถ่อมตนและการมอบหมายต่อพระองค์
ในแต่ละวันและแต่ละคืน เราอ่านพระดำรัสของอัลลอฮ์ในละหมาดหลายครั้ง โดยเฉพาะอายะฮ์ที่ว่า
﴿مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ﴾
“พระผู้ทรงครอบครองวันแห่งการตอบแทน”
(สูเราะฮ์อัลฟาติหะฮ์ 1:4)
อายะฮ์สั้น ๆ นี้เตือนใจเราว่า อัลลอฮ์ سبحانه وتعالى คือผู้ทรงครอบครองวันอันยิ่งใหญ่ วันที่มนุษย์ทุกคนจะกลับคืนสู่พระองค์ ในความเป็นจริง อำนาจการครอบครองทั้งหมดเป็นของพระองค์เพียงผู้เดียว ส่วนสิ่งต่าง ๆ ที่มนุษย์ครอบครองอยู่ในโลกนี้ เป็นเพียงกรรมสิทธิ์ที่มีขอบเขตจำกัดและไม่จีรังยั่งยืน
อัลลอฮ์ตรัสว่า
﴿قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ﴾
“จงกล่าวเถิดว่า โอ้อัลลอฮ์ ผู้ทรงครอบครองอำนาจทั้งปวง พระองค์ทรงประทานอำนาจแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงถอดถอนอำนาจจากผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ พระองค์ทรงให้เกียรติแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงให้ต่ำต้อยแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ความดีทั้งมวลอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ แท้จริงพระองค์ทรงมีอำนาจเหนือทุกสิ่ง”
(สูเราะฮ์อาลิอิมรอน 3:26)
อัลลอฮ์คือผู้ทรงครอบครองอำนาจและกรรมสิทธิ์อย่างแท้จริง พระองค์ทรงประทานแก่ผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ทรงถอดถอนจากผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ทรงยกฐานะผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ และทรงลดฐานะผู้ที่พระองค์ทรงประสงค์ ไม่มีสิ่งใดหลุดพ้นจากอำนาจและการกำหนดของพระองค์
กรรมสิทธิ์ของมนุษย์เป็นเพียงสิ่งชั่วคราว
สิ่งที่มนุษย์ครอบครองอยู่ในโลกดุนยา ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สิน เงินทอง บ้าน ที่ดิน ตำแหน่งหน้าที่ หรืออำนาจ ล้วนเป็นกรรมสิทธิ์ที่มีขอบเขตจำกัดและอยู่ภายใต้การกำหนดของอัลลอฮ์
มนุษย์อาจได้มาซึ่งทรัพย์สินผ่านการซื้อขาย การให้ การรับมรดก หรือช่องทางอื่น ๆ แต่สิ่งเหล่านั้นก็อาจหลุดมือไปได้ ไม่ว่าจะด้วยความตาย การสูญเสีย หรือการโอนย้ายไปสู่ผู้อื่น
วันนี้เราอาจเป็นเจ้าของทรัพย์สินมากมาย แต่วันหนึ่งเราต้องจากทุกสิ่งไป โดยไม่สามารถนำสิ่งใดติดตัวไปได้ นอกจากผลแห่งการงานที่ได้กระทำไว้และสิ่งที่เราได้เตรียมไว้สำหรับอาคิเราะฮ์
เมื่อความหมายของพระนามและคุณลักษณะของอัลลอฮ์ในฐานะ มาลิกุลมุลก์ (مَالِكُ الْمُلْكِ) ผู้ทรงครอบครองอำนาจและกรรมสิทธิ์ทั้งปวง ประทับมั่นอยู่ในหัวใจของผู้ศรัทธา เขาย่อมนอบน้อมถ่อมตน และตระหนักอยู่เสมอว่าตนต้องพึ่งพาอัลลอฮ์
ความเข้าใจเช่นนี้จะช่วยป้องกันหัวใจจากความหลงผิดที่คิดว่าตนเองสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างสมบูรณ์ หรือเกิดความหยิ่งผยองเพราะทรัพย์สินและอำนาจที่มีอยู่ในมือ
เพราะแท้จริงแล้ว มนุษย์ไม่สามารถกำหนดความตาย ชีวิต หรือการฟื้นคืนชีพของตนเองได้ และไม่สามารถรักษาสิ่งที่ตนครอบครองไว้ได้ หากอัลลอฮ์ทรงประสงค์ให้สิ่งเหล่านั้นหมดไป
ความยิ่งใหญ่และความเกรียงไกรเป็นสิทธิเฉพาะของอัลลอฮ์
ด้วยเหตุนี้ อิสลามจึงห้ามมนุษย์แย่งชิงความยิ่งใหญ่และความเกรียงไกรซึ่งเป็นสิทธิเฉพาะของอัลลอฮ์
ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ได้รายงานจากอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและสูงส่ง ว่า
«الْكِبْرِيَاءُ رِدَائِي، وَالْعَظَمَةُ إِزَارِي، فَمَنْ نَازَعَنِي وَاحِدًا مِنْهُمَا قَذَفْتُهُ فِي النَّارِ»
“ความยิ่งใหญ่คือผ้าคลุมของข้า และความเกรียงไกรคือผ้านุ่งของข้า ดังนั้น ผู้ใดที่พยายามช่วงชิงสิ่งใดสิ่งหนึ่งจากสองสิ่งนี้ไปจากข้า ข้าจะโยนเขาลงในไฟนรก”
(หะดีษกุดซีย์ รายงานโดยอบูดาวูด และมุสลิมรายงานไว้ในสำนวนใกล้เคียง)
หะดีษนี้สะท้อนให้เห็นว่า ความยิ่งใหญ่และความเกรียงไกรอย่างสมบูรณ์เป็นสิทธิของอัลลอฮ์เพียงพระองค์เดียว ส่วนมนุษย์นั้นควรดำรงตนด้วยความถ่อมตน ไม่หลงใหลในตำแหน่ง ไม่ยกตนเหนือผู้อื่น และไม่ใช้อำนาจที่ตนมีเพื่อกดขี่หรือดูหมิ่นใคร
อัลลอฮ์คือทั้งผู้ทรงครอบครองและผู้ทรงปกครอง
หากพิจารณาความหมายของคำว่า “มาลิก” (مالك) และ “มะลิก” (ملك) จะพบว่าทั้งสองคำมีความหมายที่เกี่ยวข้องกัน แต่มีนัยที่แตกต่างกัน
คำว่า มาลิก (مالك) สื่อถึงผู้เป็นเจ้าของและผู้มีกรรมสิทธิ์ในการจัดการสิ่งที่ตนครอบครองอย่างสมบูรณ์
ส่วนคำว่า มะลิก (ملك) สื่อถึงผู้ทรงอำนาจปกครอง ผู้ทรงอำนาจบัญชาการและวินิจฉัย
อัลลอฮ์ทรงมีทั้งสองคุณลักษณะนี้อย่างสมบูรณ์ที่สุด พระองค์ตรัสว่า
﴿مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ﴾
“พระผู้ทรงครอบครองวันแห่งการตอบแทน”
และตรัสว่า
﴿مَلِكِ النَّاسِ﴾
“พระราชาผู้ทรงปกครองมนุษย์ทั้งหลาย”
(สูเราะฮ์อัลฟาติหะฮ์ 1:4 และสูเราะฮ์อันนาส 114:2)
พระองค์คือผู้ทรงครอบครองและผู้ทรงปกครองอย่างแท้จริง ทุกสิ่งเป็นสิ่งที่พระองค์ทรงสร้าง ทุกกิจการอยู่ภายใต้อำนาจของพระองค์ และพระองค์ทรงมีสิทธิในการกำหนดและจัดการทุกสรรพสิ่งโดยสมบูรณ์
ส่วนมนุษย์ แม้บางคนจะเป็นเจ้าของทรัพย์สิน หรือเป็นกษัตริย์ผู้ปกครองประชาชน แต่กรรมสิทธิ์และอำนาจของเขาก็มีขอบเขตจำกัด ไม่มีมนุษย์คนใดเป็นเจ้าของชีวิต จิตวิญญาณ หรือชะตากรรมของผู้อื่นอย่างแท้จริง
ด้วยเหตุนี้ ท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ จึงห้ามการตั้งชื่อที่แสดงถึงการอ้างความเป็นใหญ่เหนือกษัตริย์ทั้งปวง โดยกล่าวว่า
«أَخْنَعُ اسْمٍ عِنْدَ اللهِ رَجُلٌ تَسَمَّى مَلِكَ الْأَمْلَاكِ»
“ชื่อที่ต่ำต้อยที่สุด ณ อัลลอฮ์ คือชายที่เรียกตนเองว่า ‘ราชาแห่งราชาทั้งปวง’”
(บันทึกโดยอัลบุคอรีย์และมุสลิม)
เพราะผู้ทรงเป็นเจ้าของอำนาจและความเป็นใหญ่เหนือทุกกษัตริย์อย่างแท้จริงนั้น คืออัลลอฮ์ سبحانه وتعالى
เมื่อเข้าใจว่าอัลลอฮ์ทรงครอบครองทุกสิ่ง เราจะใช้ชีวิตอย่างไร?
ผลประการหนึ่งของการศรัทธาว่าอัลลอฮ์คือผู้ทรงครอบครองทุกสรรพสิ่ง คือการตระหนักว่า พระองค์ทรงเป็นทั้งผู้สร้างและผู้ทรงบัญญัติ
พระองค์คือผู้สร้างสรรพสิ่ง และพระองค์คือผู้ประทานบทบัญญัติแก่ปวงบ่าว เพื่อชี้แนะแนวทางว่าพวกเขาควรเคารพภักดี ระลึกถึง และขอบคุณพระองค์อย่างไร
อัลลอฮ์ตรัสว่า
﴿أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ﴾
“พึงรู้เถิดว่า การสร้างและการบัญชาทั้งมวลเป็นสิทธิของพระองค์เท่านั้น มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก”
(สูเราะฮ์อัลอะอ์รอฟ 7:54)
บทบัญญัติของอัลลอฮ์จึงเป็นแนวทางที่สอนให้เรารู้จักเชื่อมโยงชีวิตกับพระองค์ รู้จักขอบคุณในความโปรดปราน รู้จักเคารพภักดีต่อพระองค์ และรู้จักใช้สิ่งที่พระองค์ประทานให้ไปในหนทางที่พระองค์ทรงพอพระทัย
ทรัพย์สินที่เรามีจึงไม่ใช่เพียงสิ่งที่เราควรสะสม แต่ยังเป็นสิ่งที่เราต้องรับผิดชอบในการใช้มัน
อำนาจที่เราได้รับไม่ใช่โอกาสในการยกตนเหนือผู้อื่น แต่เป็นความรับผิดชอบที่ต้องใช้ด้วยความยุติธรรม
และความรู้ที่เรามีไม่ใช่เหตุผลให้เราดูหมิ่นผู้ที่รู้น้อยกว่า แต่ควรเป็นหนทางในการนำพาตนเองและผู้อื่นไปสู่ความดีงาม
หากต้องการดุนยาและอาคิเราะฮ์ จงมุ่งกลับไปหาอัลลอฮ์
ไม่ว่าคุณจะปรารถนาความสำเร็จในโลกดุนยา หรือความผาสุกในโลกอาคิเราะฮ์ สิ่งสำคัญคือการหันกลับไปหาอัลลอฮ์ ดำเนินชีวิตตามบทบัญญัติของพระองค์ และมอบหมายกิจการทั้งหลายต่อพระองค์
เพราะพระองค์คือผู้ทรงครอบครองอำนาจทั้งปวง ความดีทั้งมวลอยู่ในพระหัตถ์ของพระองค์ และพระองค์ทรงมีอำนาจเหนือทุกสิ่ง
เมื่อเราเข้าใจความจริงข้อนี้อย่างลึกซึ้ง เราจะไม่หลงยึดติดกับสิ่งที่อยู่ในมือจนลืมผู้ประทานสิ่งเหล่านั้นให้แก่เรา
เราจะไม่หลงระเริงเมื่อได้รับ และไม่สิ้นหวังเมื่อสูญเสีย เพราะเรารู้ว่า ทุกสิ่งเป็นของอัลลอฮ์ และทุกสิ่งย่อมกลับคืนสู่พระองค์
จงใช้ชีวิตโดยมีสิ่งต่าง ๆ อยู่ในมือ แต่อย่าปล่อยให้สิ่งเหล่านั้นเข้าครอบครองหัวใจ เพราะหัวใจของผู้ศรัทธาควรผูกพันอยู่กับอัลลอฮ์ ผู้ทรงครอบครองทุกสรรพสิ่งอย่างแท้จริง
ขออัลลอฮ์ทรงทำให้เราเป็นบ่าวผู้รู้จักคุณค่าของสิ่งที่พระองค์ประทานให้ ใช้ชีวิตด้วยความถ่อมตน ไม่หลงใหลในดุนยา และมีหัวใจที่ยึดมั่นในพระองค์เสมอ อามีน
